Η κα Ιφιγένεια Κυριάκου ομιλήτρια στο «Πολυγεγονός Κοινωνικής Πολιτικής» του Δήμου Θεσσαλονίκης  (18/6/26)

Η Προέδρος του Συλλόγου Πολυτέκνων Χαλκιδικής κα Ιφιγένεια Κυριάκου ήταν ομιλήτρια στο συνέδριο κοινωνικής πολιτικής του Δήμου Θεσσαλονίκης την Πέμπτη 18/6/2026 . Ακολουθεί το κείμενο της ομιλίας:

Θέμα: Πολύτεκνη Οικογένεια: Από την Κοινωνική Στήριξη στην Στρατηγική Ευθύνη της Αυτοδιοίκησης

Εισαγωγή

Κυρίες και κύριοι,

Θα ήθελα καταρχάς να ευχαριστήσω τους διοργανωτές για την πρόσκληση και την ευκαιρία να συμμετέχουμε σε μια συζήτηση που δεν αφορά μόνο τις πολύτεκνες οικογένειες, αλλά το μέλλον των τοπικών κοινωνιών μας.

Γιατί αφορά την Αυτοδιοίκηση;

Η σημερινή εκδήλωση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα μας βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης ιστορίας της: τη δημογραφική συρρίκνωση.

Τα στοιχεία είναι γνωστά και ανησυχητικά. Σύμφωνα με τα τελευταία δημογραφικά στοιχεία, οι θάνατοι στη χώρα μας εξακολουθούν να υπερβαίνουν σημαντικά τις γεννήσεις, ενώ σε πολλές περιοχές της Ελλάδας ο μαθητικός πληθυσμός μειώνεται χρόνο με τον χρόνο. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν αφορά μόνο τους αριθμούς. Αφορά το μέλλον των τοπικών κοινωνιών, των σχολείων μας, της οικονομίας μας και τελικά της ίδιας της κοινωνικής συνοχής. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η πολύτεκνηοικογένεια δεν αποτελεί απλώς μια κοινωνική κατηγορία που χρήζει στήριξης. Αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες δημογραφικής ανανέωσης, κοινωνικής συνοχής και διαγεννεακής συνέχειας.

Για τον λόγο αυτό, η συζήτηση για τις πολιτικές στήριξης των πολυτέκνων δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια λογική παροχών ή διευκολύνσεων. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το μέλλον των πόλεων μας, των περιοχών μας και τελικά της ίδιας της χώρας.

Η τοπική αυτοδιοίκηση βρίσκεται σε προνομιακή θέση απέναντι σε αυτή την πρόκληση. Είναι ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στην οικογένεια, πιο κοντά στην καθημερινότητα, πιο κοντά στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών.

Και γι’ αυτό ακριβώς μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος φιλικού προς την οικογένεια και τα παιδιά.

Η Αυτοδιοίκηση μπορεί να κάνει τη διαφορά

Το ενθαρρυντικό στοιχείο είναι ότι αρκετοί δήμοι της χώρας έχουν ήδη αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση. Οι πρωτοβουλίες αυτές αποδεικνύουν ότι υπάρχουν λύσεις, υπάρχουν εργαλεία και υπάρχουν καλές πρακτικές που μπορούν να αξιοποιηθούν.

Σήμερα, ως Σύλλογος Πολυτέκνων Χαλκιδικής, δεν ερχόμαστε μόνο να καταθέσουμε αιτήματα. Ερχόμαστε να αναδείξουμε καλές πρακτικές που ήδη εφαρμόζονται, να συμβάλουμε στον διάλογο με συγκεκριμένες προτάσεις και να υπογραμμίσουμε ότι η στήριξη της οικογένειας δεν αποτελεί κοινωνική δαπάνη, αλλά επένδυση στο μέλλον.

Πριν προχωρήσουμε στις προτάσεις και στα αιτήματα που μπορούν να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την οικογένεια και ιδιαίτερα την πολύτεκνη οικογένεια, αξίζει να αναγνωρίσουμε ότι η τοπική αυτοδιοίκηση έχει ήδη κάνει σημαντικά βήματα.

Σε αρκετούς δήμους της χώρας εφαρμόζονται σήμερα πολιτικές που αποδεικνύουν ότι η στήριξη της οικογένειας δεν αποτελεί μια θεωρητική συζήτηση, αλλά μια ρεαλιστική και εφαρμόσιμη επιλογή.

Παραδείγματα από δήμους της χώρας

Ένας πρώτος τομέας αφορά τα δημοτικά τέλη και τα κοινωνικά τιμολόγια.

Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε όλο και περισσότερους δήμους να αξιοποιούν τα εργαλεία που τους παρέχει η νομοθεσία, προχωρώντας είτε σε σημαντικές μειώσεις είτε ακόμη και σε πλήρεις απαλλαγές για πολύτεκνες οικογένειες.

Στον Δήμο Νέας Σμύρνης εφαρμόστηκε πλήρης απαλλαγή από τα δημοτικά τέλη για πολύτεκνες οικογένειες με τέσσερα προστατευόμενα τέκνα, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Αντίστοιχη πολιτική υιοθετήθηκε και από τον Δήμο Αμαρουσίου, αναγνωρίζοντας έμπρακτα τη συμβολή της πολύτεκνης οικογένειας στην κοινωνική και δημογραφική ζωή του τόπου.

Παράλληλα, σε δήμους όπως οι Παπάγου–Χολαργού, Βοίου, Ηρακλείου και Μαλεβιζίου εφαρμόζονται κοινωνικά τιμολόγια και σημαντικές μειώσεις δημοτικών τελών για πολύτεκνες οικογένειες, αποδεικνύοντας ότι η κοινωνική ευαισθησία μπορεί να συνδυαστεί με υπεύθυνη δημοτική διαχείριση.

Από τις καλές πρακτικές στις πολιτικές του αύριο

Η στήριξη όμως δεν περιορίζεται μόνο στα οικονομικά βάρη των νοικοκυριών.

Σε αρκετούς δήμους συναντούμε πολιτικές που αφορούν την παιδική μέριμνα και την προσχολική αγωγή, με ειδικές ελαφρύνσεις στα τροφεία των  κοινωνική παροχή. Αποτελεί ουσιαστική στήριξη της οικογένειας και διευκολύνει ιδιαίτερα τους γονείς στην προσπάθειά τους να συνδυάσουν οικογενειακές και επαγγελματικές υποχρεώσεις.

Αντίστοιχα, σε πολλούς δήμους της χώρας παρέχονται μειωμένα δίδακτρα ή ειδικές εκπτώσεις για τα παιδιά πολύτεκνων οικογενειών σε αθλητικά προγράμματα, πολιτιστικές δραστηριότητες, δημοτικά ωδεία και άλλες δομές δημιουργικής απασχόλησης.

Οι πρωτοβουλίες αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία, γιατί μεταφέρουν ένα σαφές μήνυμα: ότι κανένα παιδί δεν πρέπει να αποκλείεται από τον πολιτισμό, τον αθλητισμό ή την εκπαίδευση εξαιτίας του οικονομικού βάρους που καλείται να σηκώσει μια μεγάλη οικογένεια.

Όλα αυτά τα παραδείγματα αποδεικνύουν κάτι πολύ σημαντικό.

Η αυτοδιοίκηση δεν ξεκινά από το μηδέν.

Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι απλώς να καταγράψουμε αυτές τις πρωτοβουλίες, αλλά να δούμε πώς μπορούν να επεκταθούν, να εξελιχθούν και να αποτελέσουν σημείο αναφοράς για ακόμη περισσότερους δήμους της χώρας. Παράδειγμα η Χαλκιδική και οι 5 δήμοι της.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να ανακαλύψουμε τι μπορεί να γίνει.

Το ζητούμενο είναι πώς οι πολιτικές αυτές θα επεκταθούν, θα ενισχυθούν και θα γίνουν κτήμα ολοένα και περισσότερων τοπικών κοινωνιών σε ολόκληρη τη χώρα.

Η συζήτηση αφορά το πώς αυτά τα μέτρα σχεδιάζονται, ποια φιλοσοφία υπηρετούν και ποιο μήνυμα εκπέμπουν προς την κοινωνία.

Η εμπειρία που έχει αποκτηθεί τα τελευταία χρόνια μάς επιτρέπει να δούμε όχι μόνο τι εφαρμόζεται, αλλά και ποιες ανάγκες εξακολουθούν να παραμένουν ακάλυπτες.

Ένα πρώτο πεδίο αφορά την προσχολική αγωγή και τη φροντίδα των παιδιών.

Είναι θετικό ότι πολλοί δήμοι εφαρμόζουν κοινωνικά κριτήρια, μειωμένα τροφεία ή αυξημένη μοριοδότηση για τις πολύτεκνες οικογένειες. Ωστόσο, η πρόσβαση όλων των παιδιών των πολύτεκνων οικογενειών σε βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο σε πολλές περιοχές της χώρας.

Η δυνατότητα ουσιαστικής ελάφρυνσης ή ακόμη και απαλλαγής από τα τροφεία, όπου αυτό είναι εφικτό, θα μπορούσε να αποτελέσει μια σημαντική επένδυση στην οικογένεια και στη στήριξη των νέων γονέων.

Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται όλο και πιο έντονα ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί πολλές οικογένειες: η στέγαση. Για μια πολύτεκνη οικογένεια, η ανάγκη για μεγαλύτερη κατοικία συνεπάγεται αυξημένες οικονομικές απαιτήσεις, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος στέγασης έχει αυξηθεί σημαντικά.

Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί από μόνη της να λύσει το στεγαστικό ζήτημα. Μπορεί όμως να αναδείξει τις ανάγκες των οικογενειών, να λειτουργήσει υποστηρικτικά και να συμβάλει στη διασύνδεσή τους με τα διαθέσιμα προγράμματα και τις δυνατότητες που παρέχει η πολιτεία.

Αντίστοιχα, αξίζει να ενισχυθούν οι πολιτικές που διευκολύνουν τη συμμετοχή των παιδιών στον αθλητισμό, στον πολιτισμό και στη δημιουργική έκφραση.

Πολλοί δήμοι ήδη εφαρμόζουν μειωμένα δίδακτρα ή ειδικές εκπτώσεις σε δημοτικά ωδεία, αθλητικά προγράμματα και πολιτιστικές δραστηριότητες. Οι πρωτοβουλίες αυτές μπορούν να επεκταθούν ακόμη περισσότερο, ώστε κάθε παιδί να έχει ίσες δυνατότητες συμμετοχής ανεξάρτητα από το μέγεθος της οικογένειάς του.

Παράλληλα, αξίζει να αναγνωρίσουμε και πρακτικές που ήδη εφαρμόζονται από αρκετούς δήμους και έχουν ιδιαίτερη αξία.

Οι βραβεύσεις μαθητών, οι τιμητικές διακρίσεις νέων που πετυχαίνουν την εισαγωγή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς και οι δημόσιες εκδηλώσεις αναγνώρισης της προσφοράς της οικογένειας, αποτελούν πρωτοβουλίες που δεν έχουν μόνο συμβολικό χαρακτήρα.

Στέλνουν το μήνυμα ότι η κοινωνία αναγνωρίζει την προσπάθεια, την επιμονή και τη συμβολή των οικογενειών που επενδύουν στην ανατροφή και την εκπαίδευση των παιδιών τους.

Γι’ αυτό και οι πρωτοβουλίες αυτές αξίζει όχι μόνο να συνεχιστούν, αλλά και να αποκτήσουν πιο σταθερό και οργανωμένο χαρακτήρα.

Τέτοιες παρεμβάσεις δεν απαιτούν πάντοτε μεγάλους οικονομικούς πόρους. Απαιτούν κυρίως σχεδιασμό, συντονισμό και πολιτική βούληση.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η οικογένεια αισθάνεται ότι ο δήμος δεν είναι ένας απρόσωπος διοικητικός μηχανισμός, αλλά ένας πραγματικός σύμμαχος στην καθημερινότητά της.

Ως Σύλλογος Πολυτέκνων Χαλκιδικής έχουμε καθημερινή επαφή με οικογένειες που αγωνίζονται να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες της εποχής. Βλέπουμε γονείς που προσπαθούν να προσφέρουν στα παιδιά τους ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση, στον αθλητισμό και στον πολιτισμό. Βλέπουμε νέες οικογένειες που θέλουν να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους.

Αυτός είναι ο λόγος που θεωρούμε ότι οι πολιτικές στήριξης της οικογένειας δεν πρέπεινα αντιμετωπίζονται ως έκτακτες κοινωνικές παρεμβάσεις, αλλά ως σταθερή προτεραιότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η συζήτηση για κριτήρια

Όλες αυτές οι παρεμβάσεις έχουν πρακτική αξία για την καθημερινότητα των οικογενειών. Υπάρχει όμως και μια ευρύτερη διάσταση, που υπερβαίνει τα επιμέρους μέτρα και αφορά το μέλλον της ίδιας της κοινωνίας μας. Ποια είναι η θέση της οικογένειας στο αναπτυξιακό και δημογραφικό μέλλον της χώρας;

Η Ελλάδα, όπως γνωρίζουμε όλοι, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή δημογραφική πρόκληση.

Οι γεννήσεις μειώνονται, ο πληθυσμός γηράσκει και πολλές τοπικές κοινωνίες βλέπουν κάθε χρόνο τον αριθμό των νέων ανθρώπων να περιορίζεται.

Η στήριξη της οικογένειας είναι δημογραφική πολιτική

Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, η στήριξη της πολύτεκνης οικογένειας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μια μορφή κοινωνικής πολιτικής.

Αποτελεί ταυτόχρονα δημογραφική πολιτική.

Αποτελεί πολιτική για το μέλλον.

Και αυτό μας οδηγεί σε έναν προβληματισμό που αφορά τόσο την αυτοδιοίκηση όσο και την πολιτεία συνολικά.

Ποιος είναι ο σωστός τρόπος σχεδιασμού των μέτρων στήριξης;

Τα τελευταία χρόνια αρκετοί δήμοι έχουν υιοθετήσει εισοδηματικά κριτήρια για την παροχή απαλλαγών ή μειώσεων.

Άλλοι δήμοι έχουν επιλέξει να αναγνωρίσουν την ίδια την πολυτεκνική ιδιότητα ως λόγο παροχής στήριξης, ανεξάρτητα από το εισόδημα.

Η συζήτηση αυτή δεν είναι απλή.

Ωστόσο, είναι εύλογο να αναρωτηθούμε αν δύο οικογένειες με το ίδιο δηλωθέν εισόδημα διαθέτουν πράγματι τις ίδιες οικονομικές δυνατότητες όταν η μία μεγαλώνει ένα παιδί και η άλλη τέσσερα ή πέντε.

Το κόστος στέγασης, διατροφής, εκπαίδευσης, μετακινήσεων και καθημερινής φροντίδας αυξάνεται σημαντικά όσο μεγαλώνει η οικογένεια.

Γι’ αυτό και η πολυτεκνική ιδιότητα δεν μπορεί να εξετάζεται αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα του εισοδήματος.

Ίσως η εμπειρία των δήμων μάς δείχνει ότι αξίζει να αναζητήσουμε πιο ισορροπημένες προσεγγίσεις.

Προσεγγίσεις που θα αναγνωρίζουν καθολικά την ιδιότητα του πολυτέκνου, διατηρώντας παράλληλα πρόσθετες ενισχύσεις για τις οικογένειες που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες.

Με αυτόν τον τρόπο συνδυάζεται η κοινωνική δικαιοσύνη με τη δημογραφική στόχευση.

Και κυρίως αναγνωρίζεται ότι η στήριξη της πολύτεκνης οικογένειας δεν αποτελεί απλώς μια παροχή προς μια κοινωνική ομάδα.

Αποτελεί επένδυση στη συνέχεια της κοινωνίας μας.

Αποτελεί επένδυση στα παιδιά, στους νέους ανθρώπους και στις τοπικές κοινωνίες που θέλουμε να παραμείνουν ζωντανές και δημιουργικές τα επόμενα χρόνια.

Από τις καλές πρακτικές σε μια κουλτούρα στήριξης της οικογένειας.

Συνοψίζοντας θα μπορούσαμε να αναφέρουμε τα κυριότερα αιτήματα – ανάγκες των πολύτεκνων οικογενειών προς τους δήμους ως εξής:

– Πλήρης απαλλαγή από τα Δημοτικά τέλη, χωρίς βεβαίως να τίθενται εισοδηματικά όρια ή άλλες προϋποθέσεις, όπως έχει ορίσει η νομολογία του ΣτΕ

– Απαλλαγή από τα τροφεία των παιδιών τους που φοιτούν στους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς, όπως και απαλλαγή από τα ποσά για την φοίτηση τους στα ωδεία, στους αθλητικούς συλλόγους και σε κάθε άλλη δραστηριότητα των Δήμων ή των Νομικών Προσώπων του Δήμου, χωρίς βεβαίως να θέτονται εισοδηματικά όρια ή άλλες προϋποθέσεις.

– Χορήγηση εφάπαξ βοηθήματος ποσού αναλόγως των οικονομικών δυνατοτήτων του Δήμου στην μητέρα που θα αποκτά το 4ο της τέκνο και θα έχει χαρακτηρισθεί πολύτεκνη, καθώς και όταν αυτή θα αποκτά το 5ο ή κάθε ένα επί πλέον τέκνο και το οποίο ποσό να μην είναι κατώτερο των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ – σε χρήμα ή σε είδος, χωρίς βεβαίως να τίθενται εισοδηματικά όρια ή άλλες προϋποθέσεις, σε συνεργασία με τον τοπικό Σύλλογο Πολυτέκνων – μέλος της ΑΣΠΕ.

– Κάλυψη των δαπανών του τοκετού, όπως και κάλυψη των δαπανών για τιςπάνες του μωρού μέχρι δύο ετών τουλάχιστον, σε κάθε μητέρα που θα αποκτά το 4ο της τέκνο και θα έχει χαρακτηρισθεί πολύτεκνη, καθώς και όταν αυτή θ ́ αποκτά το 5ο ή κάθε ένα επί πλέον τέκνο, χωρίς βεβαίως να τίθενται εισοδηματικά όρια ή άλλες προϋποθέσεις.

– Χρηματικά βοηθήματα για τα τέκνα των πολυτέκνων και τους ίδιους τους πολυτέκνους, που αριστεύουν στο Γυμνάσιο ή το Λύκειο ή επιτυγχάνουν σε Σχολές ή Τμήματα των ΑΕΙ ή ΤΕΙ και με την προϋπόθεση ότι επέτυχαν με βαθμολογία πάνω από την βάση του 10 ή έλαβαν το πτυχίο τους από Σχολές ή Τμήματα των ΑΕΙ ή ΤΕΙ, ή έλαβαν μεταπτυχιακό τίτλο ή το διδακτορικό τους, χωρίς βεβαίως να τίθενται εισοδηματικά όρια ή άλλες προϋποθέσεις, σε συνεργασία με τον τοπικό Σύλλογο Πολυτέκνων – μέλος της ΑΣΠΕ.

– Καθιέρωση σταθερού ωραρίου για τις πολύτεκνες μητέρες – υπαλλήλους του Δήμου και να μην υποχρεώνονται σε υπερωριακή απασχόληση, προκειμένου να είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις βεβαρυμμένες οικογενειακές υποχρεώσεις τους.

– Καθιέρωση από τους Δήμους τιμητικών εκδηλώσεων για τις μητέρες σε συνεργασία με Σύλλογο Πολυτέκνων – μέλος της ΑΣΠΕ, οι οποίες αποκτούν το τέταρτο τέκνο τους και θα έχουν χαρακτηρισθεί πολύτεκνες, καθώς και όταν αποκτού προβολή και να καθίσταται ελκυστική και άξια σεβασμού η πολύτεκνη οικογένεια και να τιμάται η προσφορά της πολύτεκνης μητέρας.

– Σύμπραξη του Δήμου με τον τοπικό Σύλλογο Πολυτέκνων, μέλος της ΑΣΠΕ, για την διανομή προϊόντων μέσω των εκάστοτε ισχυουσών διατάξεων του Υπουργείου και των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων.

– Συνεργασία του Δήμου με τον τοπικό Σύλλογο Πολυτέκνων, μέλος της ΑΣΠΕ, σε κάθε δράση κοινωνικής και οικογενειακής πολιτικής τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

Δήμοι και Σύλλογοι: μια σχέση συνεργασίας

Κυρίες και κύριοι,

όσα αναφέρθηκαν προηγουμένως δεν αποτελούν έναν κατάλογο διεκδικήσεων.

Αποτελούν μια πρόσκληση για διάλογο και συνεργασία.

Η εμπειρία των τελευταίων ετών αποδεικνύει ότι η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στη στήριξη της οικογένειας. Υπάρχουν ήδη δήμοι που εφαρμόζουν πρακτικές αναγνώρισης της προσφοράς των πολύτεκνων οικογενειών.

Οι πρακτικές αυτές δείχνουν ότι όταν υπάρχει βούληση, μπορούν να διαμορφωθούν πολιτικές με πραγματικό κοινωνικό αντίκτυπο.

Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι να ανακαλύψουμε νέες θεωρίες.

Το ζητούμενο είναι να αξιοποιήσουμε την εμπειρία που ήδη υπάρχει, να ανταλλάξουμε καλές πρακτικές και να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον στο οποίο η οικογένεια θα αισθάνεται ότι υποστηρίζεται ουσιαστικά από την τοπική κοινωνία.

Ιδιαίτερα για τις πολύτεκνες οικογένειες, η στήριξη αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Όχι επειδή ζητούν προνομιακή μεταχείριση.

Αλλά επειδή η καθημερινότητα μιας πολύτεκνης οικογένειας συνοδεύεται από αυξημένες ευθύνες, αυξημένες ανάγκες και αυξημένο κόστος.

Και ταυτόχρονα, η προσφορά της προς την κοινωνία είναι αναμφισβήτητη.

Γι’ αυτό και πιστεύουμε ότι η σχέση των δήμων με τις πολύτεκνες οικογένειες δεν πρέπει να περιορίζεται στη διαχείριση αιτημάτων.

Χρειάζεται να εξελιχθεί σε μια μόνιμη σχέση συνεργασίας.

Οι τοπικοί σύλλογοι πολυτέκνων διαθέτουν γνώση της πραγματικότητας, άμεση επαφή με τις οικογένειες και πολύτιμη εμπειρία από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς και τα παιδιά στην καθημερινότητά τους. Για τον λόγο αυτό θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό οι δήμοι να διατηρούν σταθερούς διαύλους επικοινωνίας και συνεργασίας με τους συλλόγους. Οι πολιτικές γίνονται αποτελεσματικότερες όταν σχεδιάζονται με τη συμμετοχή εκείνων που γνωρίζουν από πρώτο χέρι τις πραγματικές ανάγκες των οικογενειών.

Η στήριξη της οικογένειας δεν είναι κόστος

Και τελικά, αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της σημερινής συζήτησης.

Η στήριξη της οικογένειας δεν είναι μόνο θέμα κοινωνικής πολιτικής.

Είναι θέμα προοπτικής.

Είναι θέμα κοινωνικής συνοχής.

Είναι θέμα δημογραφικής ανθεκτικότητας.

Είναι θέμα μέλλοντος.

Κάθε παιδί που μεγαλώνει σε μια οικογένεια, κάθε νέος άνθρωπος που παραμένει στον τόπο του, κάθε οικογένεια που αισθάνεται ότι μπορεί να σχεδιάσει τη ζωή της με ασφάλεια και αισιοδοξία, αποτελεί μια επένδυση για το αύριο της χώρας μας.

Και αν θέλουμε πραγματικά να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών, οφείλουμε να τοποθετήσουμε την οικογένεια στο επίκεντρο των πολιτικών μας.

Με σχέδιο.

Με συνέπεια.

Με συνεργασία.

Και πάνω απ’ όλα, με τη βεβαιότητα ότι η στήριξη της οικογένειας δεν είναι κόστος.

Είναι η πιο ουσιαστική επένδυση που μπορούμε να κάνουμε για το μέλλον της κοινωνίας μας.

Σας ευχαριστώ.