Θεσμική ένταξη και οριζόντια στήριξη πολύτεκνων οικογενειών στο πλαίσιο του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα
Η ΑΣΠΕ μετείχε την 1/4/2026 στην ακρόαση φορέων στη Βουλή για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο: «ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ, ΤΑΜΕΙΟ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» με το οποίο συστήνεται Ειδική Υπηρεσία για την διαχείριση του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου (ΚΚΤ). Την ΑΣΠΕ εκπροσώπησε η Γ.Γ. Δ.-Ι. Αγγελή.
Ακολουθεί η τοποθέτηση της ΑΣΠΕ στην Επιτροπή της Βουλής:
Κυρίες και κύριοι,
η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί μια αναγκαία εθνική και ευρωπαϊκή επιλογή. Όμως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν θα προχωρήσουμε — αλλά πώς θα προχωρήσουμε. Θα είναι μια μετάβαση δίκαιη ή μια μετάβαση που θα αφήσει πίσω τους πιο επιβαρυμένους;
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2023/955 δημιουργήθηκε ακριβώς για να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα. Για να στηρίξει τα ευάλωτα νοικοκυριά απέναντι στο αυξανόμενο κόστος ενέργειας και μετακίνησης. Και εδώ τίθεται ένα κρίσιμο ζήτημα:Ποιοι θεωρούνται πραγματικά ευάλωτοι;
Οι πολύτεκνες οικογένειες δεν είναι απλώς μία κοινωνική κατηγορία. Είναι νοικοκυριά με:
- υψηλή και ανελαστική ενεργειακή κατανάλωση
- αυξημένες στεγαστικές ανάγκες
- πολλαπλές καθημερινές μετακινήσεις
Δεν μπορούν να «κόψουν» ενέργεια χωρίς να υποβαθμίσουν την καθημερινότητά τους. Δεν μπορούν να περιορίσουν ανάγκες που είναι εκ των πραγμάτων αυξημένες.
Και όμως — σε πολλές περιπτώσεις — δεν αναγνωρίζονται ρητά ως προτεραιότητα.
Κυρίες και κύριοι,
η χρήση εισοδηματικών κριτηρίων για τις πολύτεκνες οικογένειες, αγνοεί την πραγματικότητα και έρχεται σε αντίθεση με νομολογία του ΣτΕ. Ένα πολύτεκνο νοικοκυριό με μέσο εισόδημα μπορεί να έχει πολλαπλάσιο ενεργειακό κόστος από ένα μικρότερο νοικοκυριό με χαμηλότερο εισόδημα. Γι’ αυτό απαιτείται μια οριζόντια πολιτική στήριξης.
Σας καλούμε να προχωρήσετε:
- Τη ρητή αναγνώριση των πολύτεκνων οικογενειών ως ευάλωτων νοικοκυριών και ωφελούμενων από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
- Την πρόβλεψη αυξημένων επιδοτήσεων για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών πολυτέκνων (έως 100%) καθώς και μη κερδοσκοπικών σωματείων, πιστοποιημένων ως φορέων υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας.
- Την εφαρμογή κλιμακωτής οικονομικής ενίσχυσης και τον σχεδιασμό ολοκληρωμένων πακέτων στήριξης για τις οικογένειες που έχουν την πολυτεκνική ιδιότητα, βάσει του πλήθους των παιδιών τους.
- Τη λήψη ειδικών μέτρων για την κάλυψη των μεταφορικών αναγκών των πολυτέκνων.
Και επιπλέον: να δοθεί πραγματική λύση στο ζήτημα των μετακινήσεων. Μια πολύτεκνη οικογένεια δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί με ένα μικρό όχημα. Χρειάζεται 7-θέσιο. Τα ηλεκτρικά οχήματα παραμένουν ακριβά.
Άρα, η πολιτική πρέπει να είναι ρεαλιστική: να επιδοτούνται και τα 7-θέσια οχήματα χαμηλών ρύπων, που είναι οικονομικότερα και καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες.
Παράλληλα, θέτουμε ένα ζήτημα θεσμικής λειτουργίας:
Θα υπάρξει ετήσια στοχοθεσία με διαβούλευση;Με την αυτοδιοίκηση, με τους κοινωνικούς εταίρους, με την κοινωνία; Διότι χωρίς συμμετοχή, δεν υπάρχει ούτε αποτελεσματικότητα ούτε κοινωνική αποδοχή.
Προτείνουμε επίσης τη θεσμική ενίσχυση της διαδικασίας, με την προσθήκη πρόβλεψης για υποχρέωση συνεργασίας της Ειδικής Υπηρεσίας του ΚΚΤ με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Είναι Κοινωνικό Ταμείο, άρα πρέπει να ενσωματώνονται πολιτικές με προνοιακό αλλά και δημογραφικό – οικογενειακό αντίκτυπο.
Κυρίες και κύριοι,
η πράσινη μετάβαση δεν είναι μόνο περιβαλλοντική πολιτική. Είναι βαθιά κοινωνική πολιτική.
Και θα κριθεί από ένα πράγμα: αν θα προστατεύσει αυτούς που έχουν τις μεγαλύτερες ανάγκες.
Οι πολύτεκνες οικογένειες δεν ζητούν προνόμια.
Ζητούν δίκαιη μεταχείριση.
Στο χέρι σας είναι να διασφαλίσουμε ότι δεν θα μείνουν πίσω.
Σας ευχαριστώ.
